Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm

Hedefimiz

Depremin ardından yaşamını ve üretimini yeniden kurgulamaya çabalayan bölge çiftçisinin; hem toprağını onarıp dirençli sistemler kurmasına hem de çeşitli pazarlama ağlarında varlık göstermesine imkân tanıyacak projenin, Türkiye’nin diğer bölgeleri için de model oluşturmasını hedefliyoruz. Bu sayede;

 

  • Bölgede sürdürülebilir tarımsal üretimin yaygınlaşmasını,
  • Biyoçeşitliliğin korunmasını ve çiftçilerin refahının artırılmasını,
  • Ekolojik ve ekonomik anlamda dirençli örnekler oluşturmayı amaçlıyoruz.

Ne yaptık? Ne yapıyoruz? Ne yapacağız?

6 Şubat’taki yıkıcı depremlerin ardından geçimini bitkisel üretimden sağlayan depremzede üreticilerin durumunu belirlemek amacıyla Haziran-Temmuz 2023’te Hatay’da tarımsal üretimdeki ihtiyaç ve potansiyelleri belirledik. Yaptığımız analiz ve değerlendirmeler ışığında;

  • Üreticilerin deprem sonrası pazarlamada ciddi sıkıntılar yaşadığını, sürdürülebilir pazarlama kanallarına ve tedarik sistemlerine ihtiyaç olduğunu,
  • Hem depremin neden olduğu yıkım hem de enflasyon etkisiyle artan mazot, gübre, pestisit, gibi endüstriyel tarım girdi maliyetlerin, çiftçileri “kendine yeterli, sürdürülebilir üretim yöntem ve tekniklerin” arayışına ittiğini,
  • Üreticilerin toprağı onarabilecek, yağmur suyu hasadı yapabilecek, hastalık ve zararlılarla mücadele edebilecek iklim krizine dirençli, sürdürülebilir yöntemler konusunda bilgi sahibi olmadığını ama yeterli verim aldığı taktirde bu yöntemleri uygulamaya niyetli çiftçiler olduğunu,
  • Bölgedeki küçük üreticilerin depolama, paketleme, lojistik, işleme olanaklarının çok kısıtlı olduğunu; ürün işleyen kooperatifler, yerel yönetimler ve özel işletmelerle çiftçiler arasında iletişim ve iş birliği olanaklarının geliştirilmesi gerektiğini belirledik.

Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği olarak, Aralık 2023’te hayata geçirdiğimiz “Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm” projesiyle, yıkıcı depremlerin ardından kuraklık, girdi maliyetleri, ekipman ve pazarlama sorunlarıyla başa çıkmaya çalışan çiftçilere, hem üretimde hem de tedarik ağlarında dirençli ve sürdürülebilir sistemler kurmaları için destek oluyoruz.

Çiftçilerin sürdürülebilir sistemler kurarak refahını artırmayı amaçladığımız proje sayesinde, bölgede doğa ve insan sağlığına zarar vermeyen tarımsal üretim uygulamalarını yaygınlaştırmayı, biyoçeşitliliği korumayı, ekolojik ve ekonomik anlamda dirençli örnekler oluşturmayı hedefliyoruz.

Hatay’ın farklı ilçelerindeki çiftçilere hem sürdürülebilir tarım yöntemleri konularında eğitim ve danışmanlık desteği hem de pazarlama desteği vererek, tarımsal üretimin bütün halkalarında etkili olacak bütüncül bir onarım modeli oluşturmak üzere Aralık 2023’te yola çıktık. Poje kapsamında; 

  • Sürdürülebilir tarımsal üretime geçmeye niyetli üreticilere toprak iyileştirme, su hasadı yöntemleri, yetiştiricilik, hastalık ve zararlılara karşı insan ve çevre sağlığına zarar vermeyen teknikler gibi onarıcı tarım yöntemleri konusunda eğitim ve danışmanlık veriyoruz.
  • Çiftçiden çiftçiye bilgi ve deneyim aktarımı programları gerçekleştiriyoruz. 
  • Geçiş dönemindeki çiftçilere gübre vb. girdiler ile malzeme desteği sağlıyoruz.
  • Sürdürülebilir tarımsal üretime geçen üreticilerin ürünleri için satış ve pazarlama desteği veriyoruz. Sürekliliği olan örnek olabilecek pazarlama ve tedarik stratejileri geliştiriyoruz.
  • Çiftçilerin, kooperatifler ve ürün işleyen işletmelerle iletişimini sağlayarak, iş birliği yapmaları konusunda ön ayak oluyoruz (ürün işleme, paketleme, depolama vb). Kadın refahının güçlendirilmesi amacıyla özellikle kadın kooperatifleriyle iş birliği yapıyoruz.
  • Kasım 2025’te tamamlayacağımız proje sonunda, bölgede sürdürülebilir yöntemlerin yaygınlaşması için, onarıcı tarımsal yöntemlere geçen üreticilerin birlik oluşturmalarına destek olacağız.

Projede Kapsamındaki Ürünler

Proje kapsamında, Hatay’da yaygın olarak üretilen, yerel mutfak kültürünün tanıtımına ve devamlılığına hizmet edecek ürünlere odaklanıyoruz.
* Narenciye (Limon, Mandalina, Portakal)
* Nar / Nar Ekşisi
* Karakılçık buğdayı / Bulgur, Un, Yufka Ekmeği, Kömbe
* Biber ve Domates / Salça, Kavanoz Sos, Kurutulmuş
* Tıbbi ve Aromatik Bitkiler (Kurutulmuş Nane, Fesleğen, Zahter/Kekik, Adaçayı)

Eğitimler

Antakya, Samandağ ve Arsuz olmak üzere 3 bölgede gerçekleştirdiğimiz eğitimler Agroekoloji, Su Yönetimi, Toprak Onarımı, 5 Ürün Grubu İçin Yetiştiricilik, Hastalık ve Zararlılarla Mücadele, Sağlıklı Gıda İşlemesi ve Dijital Pazarlama konularını kapsıyor.  

Alanında uzman eğitmenlerin teorik ve uygulamalı eğitimleri haricinde, bölgede sürdürülebilir/onarıcı tarım yöntemleri uygulayan çiftçilerin diğer çiftçilerle deneyimlerini paylaştığı çiftlik buluşmaları gerçekleştiriyoruz.
Eğitimler sonrası çiftçileri, danışmanlar aracılığıyla sürdürülebilir/onarıcı tarım yöntemlerine geçişte desteklemeye devam ediyoruz. 

Proje Takvimi

2023 Aralık : Hatay’da ziraat odaları kanalıyla yaptığımız açık çağrı ile çiftçilerin projeye başvurularını alarak sürdürülebilir üretime geçmeye niyetli 70 çiftçiyi belirledik.

2024 Ocak : Proje hakkında çiftçiler, kooperatifler ve işbirliği halinde olduğumuz kurum ve kişilerle bilgilendirme toplantısı gerçekleştirdik.

2024 Şubat – Mart: Agroekoloji, Su Yönetimi, Toprak Onarımı, Domates/Biber Yetiştiriciliği konu başlıklarında teorik ve uygulamalı eğitimler düzenledik.

2024 Mart – Nisan: Nar ve Narenciye Yetiştiriciliği, Tıbbi ve Aromatik Bitkiler Yetiştiriciliği, Karakılçık Buğdayı Yetiştiriciliği , Hastalık ve Zararlılarla Mücadele ile Sağlıklı Gıda İşleme  konu başlıklarında teorik ve uygulamalı eğitimler düzenliyor, proje kapsamında yer alan ürün gruplarında uzun yıllardır agroekolojik üretim yapan çiftçileri, deneyimlerini aktarmaları için Hataylı çiftçilerle buluşturuyoruz. Eğitimler tamamlandıkça çiftçilerimizi danışmanlarımızla desteklemeye devam ediyoruz.

2024 Mart – Aralık: Onarıcı dönüşümü destekleyen pazarlama kanallarıyla görüşmeler yoluyla çiftçilerin ürün satışına destek oluyoruz (depolama, kargo firmaları ile görüşmeler, topluluklara, şirketlere fiyat sunma, talep/miktar vb.).

2024 Mart – Aralık: Bir yandan sürdürülebilir üretime geçiş süresinde üretilen ürünlerin işlenmesi için çiftçi- kadın kooperatifleri arasında işbirliği sağlıyor, çiftçilerin ürünlerini mümkün olduğunca hızlı satarak, emeklerinin karşılığını almalarına yönelik yöntemleri hayata geçiriyoruz. Diğer yandan da projeye katılan çiftçilerin ürünlerini işleyecek kadın kooperatiflerinin katma değerli ürünleri için pazarlama kanalları ile görüşmeler yapıyoruz ve mümkün olduğunca ön sipariş / garantili alım sürecini işletiyoruz.

2024 Ağustos – Eylül: Proje kapsamında kooperatiflerde işlenen ürünler için ortak etiket tasarlayacağız, projemizle iş birliği yapan pazarlama kanallarında ürünlerin bu etiket ile pazarlanmasını sağlayacağız.

2024 Eylül – 2025 Kasım: İkinci yıl projeye katılacak yeni çiftçilere eğitimler ve danışmanlık vereceğiz.

2024 Ekim – Kasım: 2024’te eğitim alarak Hatay’da onarıcı tarıma geçmiş çiftliklerde çiftçiden çiftçiye deneyim paylaşımları yapılacak.

2025 Şubat – Kasım: Onarıcı dönüşümü destekleyen pazarlama kanallarıyla görüşmeler yoluyla çiftçilerin ürün satışına destek olmaya devam edeceğiz (depolama, kargo firmaları ile görüşmeler, şirketlere fiyat sunma, talep/miktar vb.).

2025 Nisan-Kasım Sürdürülebilir üretime geçmiş üreticilerin pazarlamalarına ve satış organizasyonlarına destek olacağız. Bu üreticilerin kooperatiflerde işlenen ürünleri için ortak etiket tasarlanması, projede iş birliği yapan pazarlama kanallarında ürünlerin bu etiket ile pazarlanması

2025 Kasım: Hatay’da onarıcı tarım eğitimlerini alarak sürdürülebilir tarımsal üretime geçen üreticilerin, pazarlama faaliyetlerini ”bir birlik çatısı altında sürdürebilmeleri” için örgütlenmelerine destek olacağız

Hatay’da Tarımsal Üretimde Onarıcı Dönüşüm İçin İşbirliği ve Dayanışma Ağımız

  • Konvansiyonel veya sürdürülebilir üretim yapan çiftçiler,
  • Sürdürülebilir tarımı benimseyecek potansiyel çiftçiler,
  • Tarım il ve ilçe müdürlükleri
  • Yerel yönetim temsilcileri
  • Ziraat odaları
  • Gıda işleme tesisleri – gıda işleyen kadın kooperatifleri
  • Bölgede gıda konusunda çalışan sivil organizasyonlar
  • Potansiyel pazarlama kanallarının temsilcileri (Hatay, çevre iller ile İstanbul, İzmir, Ankara, Antalya gibi büyük şehirler) ve pazar yerleri

Projeye Katılan Üreticilerimiz ve Üretim Alanları

Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği

Adres: Hasanpaşa Mah., Kurbağalıdere Cad.,
Sarıgüzel İş Merkezi,
No: 61/9 34722 Kadıköy / İstanbul

Telefon: +90 (216) 349 99 33 Faks: +90 (216) 345 99 39

www.bugday.org